Páginas del blog Ría de Ribadeo

viernes, 7 de marzo de 2025

La Nava y Villafáfila



A finales de febrero fui de viaje con el grupo SEO-Sierra Norte Madrid a las provincias de Palencia y Zamora para visitar varios humedales. La organización corrió a cargo de Miguel Ángel Granado, Míguel para los amigos, con el que llevo tantos años compartiendo viajes, antes en el Elefante Rocoso, y ahora con el grupo local de SEO. Este es todo un clásico de sus viajes, y ya lo he compartido con él en numerosas ocasiones, incluso alguna de ellas organizándolo a medias entre los dos.

Como siempre, la primera jornada la pasamos por los alrededores de Fuentes de Nava, en la provincia de Palencia. Por allí visitamos las distintas lagunas de la Nava, así como la de Boada. Estas son las fotos de algunas de las aves que observamos por esos humedales.
















Vimos muchas especies, pero para mí la estrella de la jornada fue, sin duda, la observación de un sisón en El Hoyo, en las Lagunas de la Nava. Aquí podéis verlo. junto con tres grullas y una espátula al fondo. La foto no es muy buena, ya que estaba muy lejos, pero sirve de testimonio. 




Normalmente tras el primer día, hacíamos noche en el albergue de la Fundación Global Nature en Fuentes de Nava. Pero lleva unos años en los que ya no presta servicio de albergue, por lo que últimamente Míguel reserva un sitio para dormir en Medina de Rioseco (Valladolid), que al estar a medio camino entre la Nava y Villafávila, también está muy bien. Eso además nos permite hacer algo de turismo cultural, ya que el pueblo es realmente bonito. Después de una buena cena en un restaurante castellano con los platos típicos de la zona, nos dimos un paseo nocturno guiados por Raquel, que como gran conocedora del pueblo, nos llevó por las calles, plazas y monumentos más bonitos. Y ya por la mañana, antes de salir para Villafáfila, visitamos la dársena del Canal de Castilla, impresionante obra de ingeniería del S. XVIII. Como decía, es un bonito pueblo, y con mucha historia. Sin duda que merece la pena visitarlo.



Foto: Valentín Rovira


Desde allí nos dirigimos a la provincia de Zamora. Pero antes de comenzar la ruta pajarera por las lagunas de Villafáfila, fuimos a hacer otra visita cultural, en este caso a las ruinas del Monasterio de la Moreruela. Míguel me había hablado de él, ya que viene incluyendo esta visita en sus últimos viajes a la zona. Yo no lo conocía, así que tenía muchas ganas de ir. Y no sólo no me decepcionó, sino que me dejó realmente impresionado. Los restos que se conservan se han restaurado parcialmente, sobre todo para evitar su completa desaparición. No se trata de una reconstrucción como estamos acostumbrados a ver en otros lugares, sino que se ha actuado sobre las zonas que todavía se conservan, pero a la vez mantiene el aspecto de unas ruinas, lo que lo convierte en un sitio con cierto halo de misterio. Además está en un entorno natural muy bonito, alejado de todo, y eso hace que sea muy fácil imaginarse cómo era la vida monacal cuando el monasterio estaba en su apogeo. A ello contribuyen también las explicaciones que se dan en los diferentes paneles explicativos, así como los que hay en un pequeño museo situado en una de sus salas. Como digo, un lugar que me impresionó.










Y ya sí, después de esto, nos dirigimos al entorno lagunar de Villafáfila para disfrutar de otra estupenda jornada de observación de aves. Por cierto, me sorprendió la cantidad de agua que había, no esperaba encontrarme las lagunas así de bien.










Antes de finalizar, quería dejar un saludo a todos los compañeros de viaje que hicieron que este fin de semana saliese todo tan bien. Todos nos conocíamos ya de anteriores viajes, pero aunque no fuese así, con esta gente igualmente todo sería muy fácil, ya que son todos estupendos.

Arriba (de izq. a dcha.): Santi, Quique y Jorge.
Abajo (izq. a dcha.): Míguel, Valentín, Víctor, Rosa, Coral, Raquel, Mario y Javi.
Foto: Miguel Ángel Granado


Y para finalizar, dejo aquí el listado completo de las especies observadas durante los dos días:


Castellano / Nombre científico / Galego

Ánsar / Anser anser / Ganso bravo

Tarro blanco / Tadorna tadorna / Pato branco

Ánade silbón / Mareca penelope / Asubiador - pato asubión

Ánade friso / Mareca strepera / Pato frisado

Cerceta / Anas crecca / Cerceta

Ánade azulón / Anas platyrhynchos / Lavanco

Ánade rabudo / Anas acuta / Pato rabilongo

Pato cuchara / Spatula clypeata / Pato cullerete

Pato colorado / Netta rufina / Pato rubio

Porrón común / Aythya ferina / Pato chupón

Perdiz roja / Alectoris rufa / Perdiz

Zampullín común / Tachybaptus ruficollis / Mergullón pequeno

Zampullín cuellinegro / Podiceps nigricollis / Mergullón de pescozo negro - mergullón orelleiro

Garcilla bueyera / Bubulcus ibis / Garza boieira - garza mediana

Garceta grande / Ardea alba / Garzota grande

Garza real / Ardea cinerea / Garza real

Cigüeña / Ciconia ciconia / Cegoña branca

Morito / Plegadis falcinellus / Mazarico mouro

Espátula / Platalea leucorodia / Cullereiro

Milano real / Milvus milvus / Miñato real

Aguilucho lagunero / Circus aeruginosus / Tartaraña das xunqueiras

Ratonero / Buteo buteo / Miñato

Cernícalo / Falco tinnunculus / Lagarteiro

Gallineta / Gallinula chloropus / Galiña de río - galiñola

Focha / Fulica atra / Galiñola negra

Grulla / Grus grus / Grou

Sisón / Tetrax tetrax / Sisón

Avutarda / Otis tarda / Avetarda

Cigüeñuela / Himantopus himantopus / Patuda - pernalonga

Avoceta / Recurvirostra avosetta / Avoceta

Chorlito dorado / Pluvialis apricaria / píllara dourada

Avefría / Vanellus vanellus / Zaconela (galego local) - avefría

Correlimos común / Calidris alpina / Pilro común - pilro curlibico

Combatiente / Calidris pugnax / Liorteiro

Agachadiza / Gallinago gallinago / Becacina

Zarapito real / Numenius arquata / Mazarico real

Archibebe común / Tringa totanus / bilurico común

Aguja colinegra / Limosa limosa / Mazarico rabinegro

Gaviota reidora / Chroicocephalus ridibundus / Gaivota chorona

Gaviota sombría / Larus fuscus / Gaivota escura

Paloma bravía / Columba livia / Pomba das rochas

Paloma Torcaz / Columba palumbus / Pombo torcaz

Tórtola turca / Streptopelia decaocto / Tórtora turca

Lechuza / Tyto alba / Curuxa

Mochuelo / Athene noctua / Moucho

Búho campestre / Asio flammeus / Curuxa das xunqueiras

Abubilla / Upupa epops / Bubela

Pico picapinos / Dendrocopos major / Peto real

Calandria / Melanocorypha calandra / Calandra real

Cogujada / Galerida cristata / Cotovía cristada

Alondra / Alauda arvensis / Laverca

Bisbita pratense / Anthus pratensis / Pica dos prados

Lavandera blanca / Motacilla alba / Lavandeira branca

Petirrojo / Erithacus rubecula / Paporrubio

Colirrojo tizón / Phoenicurus ochruros / Rabirrubio

Tarabilla / Saxicola rubicola / Chasco

Mirlo / Turdus merula / Merlo

Zorzal alirojo / Turdus iliacus / Tordo rubio

Cetia ruiseñor / Cettia cetti / Reiseñor bravo

Buitrón / Cisticola juncidis / Carriza dos xuncos

Mosquitero común / Phylloscopus collybita / Picafollas común

Mito / Aegithalos caudatus / Ferreiriño rabilongo

Herrerillo / Cyanistes caeruleus / Ferreiriño azul

Carbonero / Parus major / Ferreiro abelleiro - ferreiriño real

Agateador común / Certhia brachydactyla / Gabeador común

Urraca / Pica pica / Pega

Grajilla / Corvus monedula / Gralla pequena

Corneja / Corvus corone / Corvo pequeno

Cuervo / Corvus corax / Corvo grande

Estornino negro / Sturnus unicolor / Estorniño negro

Gorrión / Passer domesticus / Pardal

Gorrión molinero / Passer montanus / Pardal montés

Pinzón / Fringilla coelebs / Pimpín

Verdecillo / Serinus serinus / Xirín

Jilguero / Carduelis carduelis / Xílgaro

Pardillo / Linaria cannabina / Liñaceiro

Escribano triguero / Emberiza calandra / Trigueiro


Saludos y hasta la próxima


Imágenes y texto bajo licencia Creative Commons

Enrique Sampedro Miranda

Blog Ría de Ribadeo: www.riaderibadeo.com


sábado, 1 de marzo de 2025

Censo de aves acuáticas invernantes Ría de Ribadeo (inv. 2024-2025)




Con bastante retraso, deixo por aquí os datos do censo de aves invernantes que fixen na ría a finais do mes de xaneiro. Este ano, por circunstancias "alleas á organización" non puiden facer un censo en condicións. Son cifras de dúas mañás nas que puiden sair un ratiño, pero moito menos tempo do necesario para facelo como debe ser. Así que estou seguro de que non son cifras completas, nin de especies, nin de números. Unha pena, porque as condicións eran estupendas. Boa luz, sen vento, boa temperatura... Pero desta vez, así foi a cousa.


n. científico / n. común / n. galego
Gavia immer / Colimbo Grande / mobella grande -  2
Tachybaptus ruficollis / Zampullín Común / mergullón pequeno -  1
Podiceps nigricollis / Zampullín Cuellinegro / mergullón de pescozo negro - 16
Phalacrocorax carbo / Cormorán Grande / corvo mariño - x
Bubulcus ibis / Garcilla Bueyera / garza boieira - x
Egretta garzetta / Garceta Común / garzota  - 20
Ardea cinerea / Garza Real / garza real - 32
Platalea leucorodia / Espátula Común / cullereiro  -  36
Mareca penelope / Silbón Europeo / asubiador - pato asubión  - 120
Mareca strepera / Anade Friso / pato frisado - 10
Anas crecca / Cerceta Común / cerceta - 111
Anas platyrhynchos / Anade Azulón / lavanco - 167
Anas acuta / Anade Rabudo / pato rabilongo - 70
Melanitta nigra / Negrón Común / pentumeiro - 1
Haematopus ostralegus / Ostrero Común / lampareiro - gabita - 4
Pluvialis squatarola / Chorlito Gris / píllara cincenta - 18
Calidris alpina / Correlimos Común / pilro común - 210
Limosa limosa / Aguja Colinegra / mazarico rabinegro - 5
Numenius phaeopus / Zarapito Trinador / mazarico chiador - 10
Numenius arquata / Zarapito Real / mazarico real - 36
Tringa totanus / Archibebe Común / bilurico común - 5
Tringa nebularia / Archibebe Claro / bilurico pativerde - 12
Actitis hypoleucos / Andarríos Chico / bilurico das rochas - 2
Chroicocephalus ridibundus / Gaviota Reidora / gaivota chorona - x
Larus fuscus / Gaviota Sombría / gaivota escura - x
Larus michahellis / Gaviota Patiamarilla / gaivota patiamarela - x
Circus aeruginosus / Aguilucho Lagunero / tartaraña das xunqueiras - 1
Pandion haliaetus / Águila Pescadora / aguia pescadora - 2








Saúdos e ata a próxima.

Imaxes e texto baixo licenza Creative Commons

Enrique Sampedro Miranda

Blog Ría de Ribadeo: www.riaderibadeo.com


jueves, 26 de diciembre de 2024

Visita a la Laguna de El Oso

Hace un par de días estuve en la Laguna de El Oso. Es la segunda visita que hago esta temporada, la primera fue el mes pasado. Como siempre, es un espectáculo contemplar la llegada de las grullas al atardecer.




Se me hizo un poco tarde y ya no había mucha luz para distinguir bien otras especies que había en la laguna. Estas son las que logré identificar.

Castellano / Nombre científico / Galego

Ánsar / Anser anser / Ganso bravo

Ánade silbón / Mareca penelope / Asubiador - pato asubión

Ánade friso / Mareca strepera / Pato frisado

Cerceta / Anas crecca / Cerceta

Ánade azulón / Anas platyrhynchos / Lavanco

Pato cuchara / Spatula clypeata / Pato cullerete

Garza real / Ardea cinerea / Garza real

Aguilucho lagunero / Circus aeruginosus / Tartaraña das xunqueiras

Grulla / Grus grus / Grou

Combatiente / Calidris pugnax / Liorteiro





Saludos y hasta la próxima.


Imágenes y texto bajo licencia Creative Commons

Enrique Sampedro Miranda

Blog Ría de Ribadeo: www.riaderibadeo.com


miércoles, 27 de noviembre de 2024

Ría de Ribadeo, 23/11/2024


Estamos xa en plena época de invernada, ou polo menos no que á fenoloxía das aves se refire. Non tanto no climatolóxico, posto que as temperaturas continúan a ser mais altas do normal para un mes de novembro en Ribadeo. En fin, nada que non saibamos xa sobre a tendencia do clima...



Serei breve nesta entrada de hoxe, apenas para deixar constancia das especies observadas este día, e alguhas fotiños para acompañar.

Castellano / Nombre científico / Galego

Ánade silbón / Mareca penelope / Asubiador - pato asubión

Ánade friso / Mareca strepera / Pato frisado

Cerceta / Anas crecca / Cerceta

Ánade real / Anas platyrhynchos / Lavanco

Ánade rabudo / Anas acuta / Pato rabilongo

Cormorán / Phalacrocorax carbo / Corvo mariño

Garcilla bueyera / Bubulcus ibis / Garza boieira - garza mediana

Garceta / Egretta garzetta / Garzota

Garza real / Ardea cinerea / Garza real- 40

Espátula / Platalea leucorodia / Cullereiro - 45

Aguilucho lagunero / Circus aeruginosus / Tartaraña das xunqueiras

Ratonero / Buteo buteo / Miñato

Águila pescadora / Pandion haliaetus / Aguia pescadora- 1

Chorlitejo grande / Charadrius hiaticula / Píllara real

Correlimos común / Calidris alpina / Pilro común - pilro curlibico

Zarapito trinador / Numenius phaeopus / Mazarico chiador

Zarapito real / Numenius arquata / Mazarico real

Archibebe común / Tringa totanus / Bilurico patirrubio - bilurico común

Archibebe claro / Tringa nebularia / Bilurico pativerde - bilurico claro

Andarríos chico / Actitis hypoleucos / Bilurico das rochas - bilurico bailón

Gaviota reidora / Chroicocephalus ridibundus / Gaivota chorona

Gaviota sombría / Larus fuscus / Gaivota escura

Gaviota patiamarilla / Larus michahellis / Gaivota patiamarela

Martín pescador / Alcedo atthis / Picapeixe - martiño peixeiro














Saúdos e ata a próxima

Imaxes e texto baixo licenza Creative Commons

Enrique Sampedro Miranda

Blog Ría de Ribadeo: www.riaderibadeo.com


martes, 19 de noviembre de 2024

Por la Sierra de Gredos




No cabe duda de que el otoño es una de las mejores épocas para salir al campo. Después de los rigores del verano, y con la llegada de las lluvias y los primeros fríos, la naturaleza se prepara para el invierno. Así, los ríos comienzan a ganar caudal, los bosques caducifolios se tiñen de color, y nuevas aves llegan a nuestros territorios. Pero además, esta época se caracteriza por bruscas variaciones climatológicas, pudiendo pasar en muy breve espacio de tiempo, de días de calor, a otros de frío, o incluso intenso frío. Y esto último fue lo que nos ocurrió precisamente a nosotros a finales del mes de octubre, cuando nos fuimos a pasar el fin de semana a la Sierra de Gredos. En sólo seis días, pasamos de estar a veintimuchos grados bañándonos en una playa del mediterráneo (el fin de semana anterior) a que nos cayese una nevada en el Sistema Central. Así, tal cual os lo cuento.

Este día, nuestra intención era hacer la clásica ruta que, partiendo de la Plataforma de Gredos, llega hasta la Laguna Grande, en en circo glaciar de Gredos. La mañana amaneció prometedora, e iniciamos la caminata acompañados de un tímido sol que conseguía traspasar una fina capa de nubes altas.



Sin embargo, y a pesar del sol, la escarcha y las placas de hielo daban testimonio de lo gélida que había sido la noche por aquí. Algo bastante inusual para las fechas...






Poco a poco fuimos haciendo camino y ganando altura. Y cuando nos encontrábamos ya subiendo hacia el Alto de los Barrerones, de pronto todo cambió. Como pasa tantas veces en la montaña, en cuestión de minutos las condiciones pueden dar un giro radical, y eso fue lo que ocurrió ese día. Un espeso manto de nubes empezó a cubrirlo todo, y pronto empezó a precipitar. Debido a la altitud y al temprano frío de esos días (apenas 2 grados de temperatura en zonas más bajas a la que estábamos) todo lo que caía por allí era en forma de nieve. 




Una estampa preciosa, la verdad, pero no las mejores condiciones para hacer una ruta en familia con una niña. Por lo que después de esperar un rato por si era algo pasajero, y viendo que no lo era, decidimos darnos la vuelta.

Todos los inviernos nos gusta ir a la montaña a disfrutar de la nieve algún día. Pero quién nos iba a decir a nosotros que este fin de semana de octubre sería el primero de nieve este año...

Como en la ruta de la Laguna Grande invertimos mucho menos tiempo de lo esperado, por la tarde nos sobró tiempo para hacer otra pequeña ruta en una zona más baja, cerca de Hoyos del Espino, que fue nuestro "campo base" durante el fin de semana. Fue una ruta caminando a orillas del Río Tormes, desde el Puente del Duque, hasta Las Chorreras. 



Al poco de comenzar la ruta pasamos por el el Pino del Rey, árbol singular que acogió bajo sus ramas la visita del Rey Alfonso XIII a la zona en el año 1911. Y así, entre pinos y prados de montaña transcurrió nuestro camino hasta llegar a Las Chorreras, que como su nombre indica, es una zona donde el río Tormes tiene varios saltos de agua que van formando hermosas pozas y rincones. 



Nos gustaron mucho también las ruinas de antiguos molinos que muestran el aprovechamiento que se hacía del agua en tiempos pasados. Sonsoles me dice que soy un "detector" de ruinas de molino.

Al día siguiente hicimos otra ruta a orillas de un río, en este caso la ruta de la Garganta de Valdeascas,  en Navarredonda de Gredos. También una ruta preciosa por este afluente del Tormes, cuyo nacimiento está a unos escasos tres kilómetros de aquí. A diferencia de la ruta del día anterior, esta era por una zona más escarpada y menos arbolada, pero también muy bonita, llena de pozas y saltos de agua que nos acompañaban en todo momento.







Un estupendo fin de semana en familia y en la naturaleza. Qué más se puede pedir...

Saludos y hasta la próxima.

Imágenes y texto bajo licencia Creative Commons

Enrique Sampedro Miranda

Blog Ría de Ribadeo: www.riaderibadeo.com