Páginas del blog Ría de Ribadeo

martes, 19 de febrero de 2013

Aves en el Parque del Arroyo Butarque

Hace un par de semanas estuve dando una vuelta por un lugar que no conocía, el Parque Lineal del Arroyo Butarque. Esta zona verde del extrarradio de Madrid pertenece al término municipal de Leganés, y está próximo al barrio de La Fortuna. Se trata de un corredor verde que sigue el curso del arroyo Butarque, y como todas las zonas verdes de la capital y alrededores, es un auténtico refugio para muchas especies de animales y plantas. Me llevó allí el amigo Luis Olivar, compañero de SEO-Vanellus. Juntos estuvimos dando un paseo de algo más de una hora, y sacando fotos de las aves que nos encontramos.

Al poco tiempo de comenzar a caminar, nos llevamos una enorme sorpresa al descubrir este ejemplar de tarro canelo (Tadorna ferruginea).



El tarro descansaba, junto a unos cormoranes, en una roca de la isleta central de un pequeño embalse que hay en el parque.



Lo cierto es que la sorpresa no fue tan grande porque hacía menos de un mes habíamos visto otros dos ejemplares en el Parque Polvoranca, no muy lejos de allí (ver entrada). Así pues, aunque no es común encontrarse un ave de esta especie, sabíamos ya de su presencia por la zona. Además, hay más citas similares en estas últimas semanas en otras zonas de Madrid, por lo que, como digo, la sorpresa no fue tan grande como en un principio cabría suponer.

Embalse del arroyo Butarque en el parque


En el mismo lugar pudimos disfrutar también fotografiando otras especies más comunes como azulones (Anas platyrhynchos), fochas (Fulica atra) o ánsares (Anser anser), además de volver a ver al tarro canelo, en esta ocasión nadando sobre el agua.

Ánade real o azulón

Focha

Ánsar común

Tarro canelo

Tarro canelo

Además de estas especies acuáticas, pudimos observar y fotografiar otras a lo largo del recorrido, tales como el agateador común (Certhia brachydactyla), cernícalo (Falco tinnunculus), pito real (Picus viridis) y garcilla bueyera (Bubulcus ibis).

Agateador común

Cernícalo

Pito real

Garcilla bueyera


Para finalizar la entrada, unas fotos de una especie exótica que se ha convertido ya en muy común en las zonas verdes madrileñas. Se trata de la cotorra argentina (Myiopsitta monachus), una especie muy social, como se puede apreciar en estas imágenes.








Imágenes y texto bajo licencia Creative Commons
Enrique Sampedro Miranda

miércoles, 13 de febrero de 2013

As denuncias polos verquidos na ría de Ribadeo arquivadas pola Fiscalía


Desgraciadamente, acaba de facerse pública fai escasos días a decisión da Fiscalía de Medio Ambiente do Principado de Asturias sobre as denuncias de verquidos na ría. E digo desgraciadamente, porque a decisión consiste en arquivar as dilixencias. Así pois, as denuncias levadas a cabo pola Plataforma pola Defensa da Ría de Ribadeo e pola Coordinadora Ecoloxista D'Asturies, foron desestimadas. Esas denuncias foran feitas por ambas organizacións en outubro, cando a rotura do emisario de augas fecais sen depurar da marxe asturiana da ría, se fixera escandalosamente evidente (ver vídeo).

Lembremos que xa desde fai anos se veñen observando deficiencias en diversos puntos do emisario submarino que atravesa a ría pola beira asturiana, e que tiña coma propósito evacuar fora do estuario os residuos que directamente, sen depurar, saen dos sumidoiros dos municipios asturianos da Veiga e Castropol. Pero a pesares disto, a situación que se viviu a finais do pasado verán co famoso "geiser" do tesón, foi a gota que colmou o vaso. Isto levou, primeiro á Plataforma, e logo á Coordinadora, a presentar as súas respectivas denuncias. Eu tiven a ocasión de falar daquela tanto con Evaristo Lombardero, representante da primeira, coma con Fructuoso Pontigo, da segunda. Para ambos a situación era clara, o que os levou a presentar estas denuncias ante a Fiscalía. Pero xa entón, Fructuoso se mostraba moi escéptico ante o resultado das mesmas, xa que os precedentes desta Fiscalía con casos similares (verquidos na ría de Villaviciosa), eran negativos. E efectivamente, non lle faltaba razón, á vista dos resultados que agora coñecemos no caso da ría de Ribadeo.

Ría de Ribadeo


No medio de toda esta actividade de denuncias, investigacións por parte da Fiscalía, e agora a resolución, foron moitas as novas que sairon na prensa nos últimos meses sobre este asunto. E aínda que finalmente a Fiscalía opte por arquivar as dilixencias, o que non se pode negar é que ambas denuncias serviron para removela opinión pública sobre este tema, e consecuentemente, que os responsables políticos se viran tamén na obriga de, cando menos, tomar certas decisións que doutro xeito non terían tomado. Compre recordar que o novo goberno do Principado de Asturias prometera incluír nos presupostos de 2.013 a construción dunha depuradora, que tratara tódalas augas residuais dos municipios ribeiregos asturianos. Pero a pesares das promesas, estaba xa a elaborar o borrador de ditos presupostos sen destinar nin un só céntimo a este propósito. E cando saltou este asunto, víronse na obriga de modificalo borrador e incluír unha partida, aínda que pequena e destinada só á elaboración do proxecto, é polo menos algo, cousa que doutro xeito se tería ignorado. Ademais disto, o goberno asturiano anunciou tamén a construción dunha depuradora provisional na Veiga, para tratar en certa medida de paliar os verquidos desta poboación. Veremos si finalmente estes anuncios se confirman, pero como dicía, polo menos os responsables políticos se están sentindo presionados pola opinión pública para tomar cartas no asunto.

Estou seguro de que este tema irá para largo, e mentres tanto, seguiremos vendo como as augas residuais destas poboacións seguirán a verterse nun Humidal de Importancia Internacional da Convención RAMSAR, Reserva da Biosfera, espazo da Rede Natura 2000, Zona de Especial Protección dos Valores Naturais e Humidal Protexido pola Xunta de Galicia, Reserva Natural Parcial do Principado de Asturias, etc., etc., etc. Xa está ben de tanta etiqueta, é hora de actuar en consecuencia, e hai que dicilo alto e claro, aquí non hai outros culpables que os responsables políticos.

Nestes enlaces pódense ver as últimas novas aparecidas na prensa ó respecto da decisión da Fiscalía de Medio Ambiente do Principado de Asturias:

http://elprogreso.galiciae.com/nova/230485-fiscalia-asturias-ve-delito-vertidos-ria-ribadeo?lang=gl

http://elprogreso.galiciae.com/nova/230705-denunciantes-vertido-ria-ribadeo-ven-coherencia-fiscalia

Ría de Ribadeo


Imágenes y texto bajo licencia Creative Commons
Enrique Sampedro Miranda
Ría de Ribadeo: http://ria-de-ribadeo.blogspot.com

miércoles, 6 de febrero de 2013

A ría de Ribadeo no Día Mundial dos Humidais

Durante os días 2 e 3 de febreiro celebramos en Ribadeo o Día Mundial dos Humidais. O sábado pola mañá fixemos a primeira das rutas de ininciación á ornitoloxía pola ría. Pola tarde continuamos coas actividades coa presentación na Casa das Letras do libro "¿Para qué sirven las aves?", de Antonio Sandoval Rey, e un coloquio sobre diversos temas relacionados coas aves e o medio ambiente. E por último, o domingo pola mañá, fixemos a segunda das rutas pola ría.

O grupo do sábado no observatorio da praia de Salías


Nestas rutas tivemos a sorte de que o tempo nos acompañara, e con esta variable ó noso favor, e o bo ánimo e predisposición de tódolos asistentes, a observación de aves estaba asegurada. E así foi, posto que nesta época a ría non defrauda, e son moitas e variadas as especies que se poden ver.

Grupo do sábado na Lieira


Así, entre os dous días, puidemos ver unha gran representación das aves que nesta época viven na ría de Ribadeo. Facendo un repaso de memoria, sáenme algunhas especies coma estas:

Cerceta / Anas crecca / Cerceta
Ánade real / Anas platyrhynchos / Lavanco
Negrón / Melanitta nigra / Pentumeiro
Colimbo grande / Gavia immer / Mobella grande
Zampullín cuellinegro / Podiceps nigricollis / Mergullón de pescozo negro - mergullón orelleiro
Cormorán / Phalacrocorax carbo / Corvo mariño
Garceta / Egretta garzetta / Garzota
Garza real / Ardea cinerea / Garza real
Espátula / Platalea leucorodia / Cullereiro
Águila pescadora / Pandion haliaetus / Aguia pescadora
Ostrero / Haematopus ostralegus / Lampareiro (galego local) - gabita
Correlimos común / Calidris alpina / Pilro común - pilro curlibico
Zarapito real / Numenius arquata / Mazarico real
Archibebe claro / Tringa nebularia / Bilurico pativerde - bilurico claro
Andarríos chico / Actitis hypoleucos / Bilurico das rochas - bilurico bailón
Gaviota reidora / Larus ridibundus / Gaivota chorona
Gaviota sombría / Larus fuscus / Gaivota escura
Gaviota patiamarilla / Larus michahellis / Gaivota patiamarela
Gavión atlántico / Larus marinus / Gaivotón
Charrán patinegro / Sterna sandvicensis / Carrán cristado
Martín pescador / Alcedo atthis / Picapeixe - martiño peixeiro

O grupo do domingo no observatorio de Reme. Foto: Pablo García.


Nas rutas guiadas participaron un total dunhas 46 persoas, mostrando todas un gran interese polas aves. Entre elas, ademais, había tamén unha notable presencia de nenos. O propósito das rutas foi dar a coñecer á poboación local esta gran riqueza que temos na ría de Ribadeo, e fomentar a práctica da ornitoloxía. Deste xeito, estou seguro que as persoas que asistiron, verán doutra forma a ría e as súas aves a partir de agora, como moitos me transmitiron xa no transcurso da propia ruta.



Imágenes y texto bajo licencia Creative Commons
Enrique Sampedro Miranda

martes, 29 de enero de 2013

Día Mundial dos Humidais na ría de Ribadeo



A Convención sobre os Humidais de Importancia Internacional, chamada Convención Ramsar, é un tratado intergubernamental que serve de marco para as accións nacionais e a cooperación internacional en pro da conservación e do uso racional dos humidais e dos seus recursos. 

O tratado adoptouse na cidade iraní de Ramsar –de aí o seu nome-, en 1971, entrando en vigor en 1975. É o único tratado mundial relativo ó medio ambiente que se ocupa dun tipo de ecosistema en particular, e os países membros da Convención abarcan tódalas rexións xeográficas do planeta. 

A ría de Ribadeo entrou a formar parte desta exclusiva lista de humidais internacionais o 4 de outubro de 1994. Desde aquela data ata hoxe, teñen cambiado moitas cousas neste humidal compartido por Galicia e Asturias. Desgraciadamente, a man do home ten que ver moi negativamente nestes cambios, posto que como consecuencia das súas actuacións (constante ampliación de instalacións portuarias, verquidos, actividades de acuicultura...) pouco a pouco a ría foi degradándose, perdendo moitos dos seus valores. Pero de pouco serve mirar ó pasado, e o que temos que procurar entre todos, é que o enorme valor que aínda hoxe conserva a ría, non se perda, se non pola contra, mellore e se amplíe. Para iso é moi importante a concienciación da poboación local, que xa ten evitado en tempos recentes novas agresións á ría, e que coa súa actitude e mobilización, pode seguir evitándoas. 

A celebración do Día Mundial dos Humidais ten lugar ó longo de todo o mundo, con milleiros de actividades de participación cidadá que teñen como fin a promoción e difusión de importantes valores de conservación dos humidais, fonte de riqueza e biodiversidade. Desde Ribadeo, tódolos participantes nesta xornada, unímonos á defensa destes valores, e comprometémonos a respectar e coidar o medio que nos rodea, aportando o noso graíño de area para a súa defensa.

Este é o programa de actividades previsto, que finalmente, e debido á gran demanda de prazas para a ruta pola ría, terá lugar en dous días.

Sábado 2 de febreiro

  • 10:00: Ruta de iniciación á ornitoloxía pola ría de Ribadeo. Para asistir, é imprescindible reservar praza con antelación, acudindo á Oficina de Turismo, ou chamando ó teléfono 982 128 689.
  • 18:30: Conferencia de Antonio Sandoval Rey, quen nos falará sobre a importancia da ría de Ribadeo para as aves, e nos presentará o seu último libro "¿Para qué sirven las aves?". O acto terá lugar na Casa das Letras.

Domingo 3 de febreiro

  • 10:00: Ruta de iniciación á ornitoloxía pola ría de Ribadeo. Información e reservas na Oficina de Turismo, ou chamando ó teléfono 982 128 689.

Imágenes y texto bajo licencia Creative Commons
Enrique Sampedro Miranda
Ría de Ribadeo: http://ria-de-ribadeo.blogspot.com

lunes, 28 de enero de 2013

Ascensión invernal a La Cebosa (2.048 m.)

El sábado, varios miembros de la asociación de montaña, senderismo y medio ambiente Elefante Rocoso, hicimos la ascensión a La Cebosa, en la Sierra de Ayllón (Guadalajara). Inicialmente la idea era alcanzar el Pico del Lobo, pero la enorme cantidad de nieve ya nos hizo ver desde el principio que tendríamos que cambiar de objetivo.





Saliendo de Montejo de la Sierra (Madrid), nos dirigimos en dirección a Peñalba de la Sierra (Guadalajara). Unos kilómetros antes de llegar a Peñalba, en el último pequeño puerto que hay antes del pueblo, dejamos los coches para comenzar a caminar. Partimos desde una altitud de unos 1.514 m., para llegar a los 2.048 de La Cebosa, es decir algo más de 500 m. de desnivel, en unos 6 kilometros de distancia entre ambos lugares. Por medio, siguiendo la cuerda que une ambos puntos, fuimos pasando paulatinamente por las distintas cumbres que van formando la cadena: Cabeza Antón (1.558 m.), Cerro Peñalba (1.558 m.), Morra del Segoviano (1.752  m.), Cabeza la Zarza (1.787 m.) y La Cebosa (2.048 m.). El regreso fue por el mismo camino, por lo que la ruta fue de unos 12 km. Aunque la longitud engaña, puesto que la dureza no fue la distancia, sino el desnivel y sobre todo, la nieve.






La Sierra de Ayllón es uno de nuestros lugares preferidos para hacer senderismo y montaña, ya que sin estar demasiado lejos de Madrid, su acceso es bastante más complicado que, por ejemplo, ir a la Sierra de Guadarrama. Esto hace que sea un lugar mucho más solitario, y en el que se puede disfrutar de la montaña de forma más tranquila. De hecho, durante toda la ruta fuimos completamente solos por estas cumbres, encontrándonos únicamente con dos personas cuando ya estábamos de vuelta. Pero precisamente esta soledad hizo también más complicada la ascensión, ya que tuvimos que ir toda la parte final de la ruta abriendo huella, con algunas zonas en las que ésta llegaba casi al metro de altura. Pero la aventura es la aventura, y desde luego disfrutamos a tope de la nieve y la montaña.

Perspectiva de la ruta casi al principio, con el Pico del Lobo al fondo, entre las nubes.


Dani y Ricardo sorteando las primeras placas de hielo

Entrando en la zona nevada



El coordinador de esta salida fue el amigo José Luís, quien como experto conocedor de la zona, nos llevó siempre por el camino apropiado hasta alcanzar la cumbre. Cosa que no era sencilla, sobre todo al final, donde como decía, la gran cantidad de nieve acumulada, que en algunos puntos estaba algo helada, le ponía emoción a la subida. Porque además de la dificultad en sí de caminar hundiéndose en la nieve, está la de no ver el camino ni el lugar por el que se va.

Subiendo la Morra del Segoviano, la parte más dura de la ruta

La nieve nos cubría hasta las rodillas en esta zona cuando se hundía bajo nuestro peso




No quiero extenderme relatando los detalles de la ruta, sino que paso directamente a colgar las fotos.  El día acompañó, aunque el fuerte viento sí se hizo notar, y las fotos de los paisajes nevados en contraste con los cielos azules son la mejor crónica que se puede hacer. Así que dejo que las fotos hablen por mí.





Punto de reagrupamiento antes del tramo final de subida a La Cebosa

Manolo con sus raquetas y el coordinador José Luis, al más puro estilo alpinista


Subiendo a la cima de La Cebosa

El tramo se las traía...

Servidor, en la cumbre. Al fondo, el Pico del Lobo.

Pequeño descanso disfrutando de las vistas y un pequeño tentenpié.


El fotógrafo fotografiado. La foto me la sacó Manolo (Manuel Zurita).

Comiendo en "mesas" separadas, al refugio del fortísimo viento. Foto: Manuel Zurita.

El peor tramo. En la bajada, en este tramo nos metimos en una zona en la que nos hundíamos hasta la cintura en algunos puntos. Foto: Manuel Zurita.


























Foto de grupo. De izquierda a derecha: Dani, José Luis, Ilde, Pilar, Ricardo, Quique y Manolo. Falta Míguel, que sacaba la foto, y Ángel, que estaba más abajo. Foto: Miguel Ángel Granado.



Imágenes y texto bajo licencia Creative Commons
Enrique Sampedro Miranda

viernes, 25 de enero de 2013

Día Mundial dos Humidais en Ribadeo



O vindeiro fin de semana celebraremos en Ribadeo o Día Mundial dos Humidais. Por segundo ano consecutivo, levaremos a cabo varias actividades para conmemorar esta data. Esta é a axenda prevista:

Sábado 2 de febreiro
  • 10:00: Ruta de iniciación á ornitoloxía pola ría de Ribadeo. Para asistir, é imprescindible reservar plaza con antelación, acudindo á Oficina de Turismo, ou chamando ó teléfono 982 128 689.
  • 18:30: Conferencia de Antonio Sandoval Rey, quen nos falará sobre a importancia da ría de Ribadeo para as aves, e nos presentará o seu último libro "¿Para qué sirven las aves?". O acto terá lugar na Casa das Letras.

Domingo 3 de febreiro
  • 10:00: Ruta de iniciación á ornitoloxía pola ría de Ribadeo. Para asistir, é imprescindible reservar plaza con antelación, acudindo á Oficina de Turismo, ou chamando ó teléfono 982 128 689.


Imágenes y texto bajo licencia Creative Commons
Enrique Sampedro Miranda

lunes, 21 de enero de 2013

Ruta de las cascadas del Purgatorio (Rascafría, Madrid)

Tenía pendiente colgar esta entrada de mi última ruta de senderismo con la asociación Elefante Rocoso. La realizamos el sábado 13 de enero, por un hermoso enclave de la zona central de la Sierra de Guadarrama. Se trata de la ruta a la Cascada del Purgatorio, muy conocida por los senderistas madrileños, ya que es una senda que permite disfrutar sin muchas exigencias de las maravillas de esta zona. La ruta tiene una longitud de unos 13 km., y no requiere de mucha experiencia ni preparación física.

Arroyo del Aguilón

Partiendo desde el Monasterio de El Paular, en Rascafría, en donde podemos dejar el coche en alguno de los aparcamientos de la zona, cruzamos el río Voltoya por el conocido Puente del Perdón, en dirección a la zona de recreo de Las Presillas. Desde aquí, hemos de seguir en todo momento los carteles indicativos que nos marcan la Cascada del Purgatorio, sin pérdida posible. Poco después de pasar la zona de Las Presillas, el camino cruza por primera vez el arroyo del Aguilón por un puente de obra. 

En su parte inicial, la ruta discurre por una pista forestal que coincide con la senda RV-6. En este tramo podemos ver un estupendo bosque de robles melojos o rebollos -Quercus pyrenaica- (de ahí que estas masas forestales reciban el nombre de melojar o rebollar). Además, si estamos un poco atentos no sólo al suelo si no también al cielo, podremos observar diferentes especies de aves, como una de las primeras que nosotros vimos, el buitre negro (Aegypius monachus).


Buitre negro
Siguiendo la pista forestal a través de esta hermosa zona boscosa, en unos pocos kilómetros nos encontraremos de nuevo con el arroyo del Aguilón, que de aquí en adelante nos acompañará hasta llegar a la cascada. En este lugar abandonaremos la pista, para cruzar de nuevo el arroyo, esta vez por un puente de madera, y remontaremos el río por su margen izquierda. Al volver, en este mismo punto, podremos optar por dos alternativas parar regresar al lugar de partida.




También a partir de aquí notamos que la vegetación va cambiando. Los melojos dan paso a grandes ejemplares de pino albar (Pinus sylvestris) y a vegetación de ribera en torno al arroyo como sauces, avellanos o alisos. 



A medida que vamos ascendiendo, podemos deleitarnos con los pequeños rápidos, remolinos y saltos de agua que va formando el Aguilón en su descenso, y que dependiendo del nivel de agua que lleve, serán de mayor o menor espectacularidad. Hasta que por fin alcanzamos el salto que da nombre a la ruta, la Cascada del Purgatorio.

Rápidos del río


Cascada del Purgatorio

Como no podía ser de otra forma, nosotros nos sacamos la foto de rigor, y nos quedamos un rato disfrutando de las hermosas panorámicas.

De izq. a dcha. y de arriba a abajo: Ángeles, Quique, Damián, Nuria, Isabel, Jaime y Noemi, con la compañía de Argon.






Hasta la cascada habremos recorrido unos 6,5 km, que ahora nos tocará desandar. Pero de regreso, al llegar al puente de madera por el que habíamos cruzado el arroyo, podemos variar el camino de vuelta. En lugar de cruzarlo, siguiendo por la misma orilla, atravesamos una puerta metálica para el ganado, que habremos de dejar del mismo modo que nos la hayamos encontrado (abierta o cerrada). Este camino alternativo sigue otra pista forestal que nos pemitirá tener otras vistas distintas, yendo por la ladera de solana del pequeño valle que forma el arroyo. Atentos a todo lo que nos rodea, podremos seguir descubriendo sorpresas como el vuelo de los buitres, en este caso leonados (Gyps fulvus) u otras panorámicas del estupendo rebollar.

Buitre leonado

Bosque de robles melojos o rebollos






  
En nuestro caso, pudimos disfrutar además de un estupendo día también en lo climatológico, lo que siempre ayuda a que las sensaciones sean aún mejores.

Así pues, aquí quedan los datos de otra ruta más con este fantástico grupo de amigos que formamos la asociación de senderismo, montaña y medio ambiente Elefante Rocoso, a la que tengo el orgullo de pertenecer desde hace ya tanto tiempo. Con ellos he compartido y espero seguir compartiendo viajes, rutas y experiencias por muchos lugares de la península.

Imágenes y texto bajo licencia Creative Commons
Enrique Sampedro Miranda
Ría de Ribadeo: http://ria-de-ribadeo.blogspot.com