Páginas del blog Ría de Ribadeo

martes, 28 de agosto de 2018

Subida ó Pico Capeloso (O Courel)

Sempre que vou camiño de Madrid, ó atravesar O Courel pola A-6, na fronteira entre Galicia e León, hai un pico que chama poderosamente a miña atención. Trátase do Pico Capeloso, que a pesares de non ser excesivamente alto (preto de 1.600 mts.), si que ten unha silueta impresionante. Isto débese a que desde As Ferrerías, “Las Herrerías” para os carteis, divísase un fermoso cordal que ascende casi 1.000 mts. de desnivel. Aclaro o de “As Ferrerías” porque como puiden comprobar in situ, nas aldeas galegas veciñas chámaselle así. Pois ben, dita silueta, como comentaba, resultou sempre coma un imán para os meus ollos, e desde as primeiras veces que o observei, sempre tiven a ilusión de ascender. 

Á esquerda, no inicio da ruta, As Ferrerías. Logo o cordal de ascensión, e o Pico Capeloso á dereita.


E si amigos, por fin chegou ese momento. Este verán, aproveitando as vacacións en Ribadeo, achegueime un día ata O Courel disposto a ascender o Capeloso. E fíxeno na compaña da miña irmá Carmen, quen desde que llo propuxen, non o dubidou nin un intre. Así que aló nos presentamos o 13 de agosto, dispostos a alcanzar o noso obxectivo, cousa que como veredes resultou máis complicada do esperado. 



A ascensión fixémola, como comentaba, desde As Ferrerías. Tratábase de seguir o cordal que se observa desde a autovía cando te achegas a esta zona, e que é a vista que me tiña cautivado desde fai tanto tempo. Sen dúbida esta é a cara máis complicada para ascender, xa que en apenas 7 km de percorrido, hai que salvar un desnivel de case 1.000 mts. Así que imaxinade as rampas. Teño subido co clube de montaña picos de bastante máis altitude e dificultade, desde Gredos, pasando pola Sierra de Guadarrama, os Pirineos ou os Picos de Europa. E podo asegurarvos que as rampas do Capeloso son bastante fortes.





Xa desde a saída comezan pronto as fortes rampas, primeiro entre unha frondosa vexetación, entre castiñeiros, faias e carballos, para máis adiante ir desaparecendo e ficando unicamente monte de matogueiras con xestas e vexetación rasa.

Cabe dicir, que en canto a fauna, pouca puidemos observar, pero si que vimos as súas pegadas por todas partes. Coma esta de lobo, se non me confundo. 




Como dicía, a primeira fortísima pendente levounos desde os seiscentos e pouco metros das Ferrerías ata a cima do cordal, preto da Pena do Couso, a 1.007 mts. Aproveito para aclarar que empregarei os topónimos que figuran no Sigpac, aínda que seguramente haberá erros, como sei por experiencia. 



Desde esa cota, seguimos gañando altura polo cortalumes que vai pola corda da montaña, ata unha zona nomeada coma Os Portaloes, na que un camiño rodea lixeiramente a cresta para seguir pola falda. Toda esta ascensión faise por territorio leonés. 







Ó chegar ós 1.252 mts. de altitude, volvemos subir por outro cortalumes, que será o tramo máis complicado. É a chamada Campa da Penada, onde a pendente é tan forte que parece que o sendeiro é case unha escaleira, dando a sensación de ir subindo chanzos. 

Panorámica do cordal ascendido, coas pontes da autovía A-6 ó fondo


En torno ós 1.450 mts de altura, o cortalume finaliza, tendo que facer un pequeno xiro á esquerda para subir monte a través, e chegar así á peor zona de toda a ascensión, e que a piques estivo de impedirnos alcanzar o cumio. É o tramo que marquei en cor púrpura no mapa. Xa puidera ler nalgunhas fontes que esta parte había que facela abríndose camiño entre xestas e vexetación arbustiva, pero non imaxinaba que fora tan complicada. Penso que pola época na que fixemos a ruta, e debido á chuviosísima primavera que tivemos, a vexetación estaba moitísimo máis alta e mesta do que outra xente a encontrou subindo por aquí no outono ou inverno. Así que si alguén decide facer esta ruta en primavera ou verán coma nós, que teña isto en conta, xa que como digo, resultounos moi dificultoso poder superar este tramo. Non hai senda marcada e a vexetación e pendente nalgúns puntos son tan fortes, que non se pode adiviñar nin o camiño a seguir, nin sequera saber con claridade onde está a cima. Os últimos metros tivemos que facelos literalmente por riba das xestas, agarrándonos e subíndonos a elas nalgúns puntos nos que non chegábamos ó chan. Pero por sorte para nós, tras case dúas horas de loita, algúns rasguños, e varias idas e vidas buscando a mellor vía, conseguimos alcanzar o camiño final que leva á cima.  



Aquí a foto de rigor no marco xeodésico, e unha parada para repor forzas no excelente refuxio libre que hai na cima, que por sorte está moi ben coidado. 





A baixada fixémola entrando en Galicia, dando moitísima máis volta, e por tanto con menor desnivel. Ademais, excepto un tramo de cortalumes, todo foi xa por pistas forestais, e incluso algúns tramos asfaltados, non por iso menos fermosos. Esta zona do Courel, como é a Serra da Escrita, mostra nesta época todo o seu verdor, e a auga tampouco falta en regatos e fontes, como puidemos comprobar.  E a sorpresa levámola ó atoparnos coa entrada a unha antiga mina, que supoñemos sería de Wolframio. Lembremos que este mineral foi moi cotizado polos nazis para a fabricación do seu armamento, e as minas galegas foron un dos seus principais fornecedores a nivel mundial. A mina está pouco antes de chegar ás Brañas, onde unha fresquísima fonte nos brindou a súa auga, e un amable paisano as súas indicacións para continuar o camiño, e unhas ricas ameixas para facelo máis doado. 






Desde As Brañas ata a Veiga de Brañas seguimos a estrada asfaltada, para logo coller na antiga escola a estrada que, tamén asfaltada, vai cara a Otero (seguramente Outeiro para os lugareños). Pero nunha curva, onde un marco de pedra de considerables dimensións sirve de novo como aviso de que abandonamos Galicia, deixamos o asfalto e collemos a pista forestal que sae á esquerda e nos levará a Lindoso. 



Desde aquí descendemos en zigzag por un fermoso souto de centenarios castiñeiros que baixa ata o rego da Ribeira. E seguíndoo, ata a pequena poboación de Hospital. Aquí o camiño de Santiago faise presente non só pola cantidade de peregrinos que nos cruzamos, senon tamén pola toponimia, como é o caso desta poboación de Hospital. De aquí ata as Ferrerías son apenas uns minutos, para gozar co frescor do val e o animado dos pequenos negocios rurais e camiñantes de todas as nacionalidades que hai no camiño francés. Un camiño ben diferente do que nós fixemos, pero que para os peregríns terá tamén a súa satisfacción. Similar á que nós tivemos neste fermoso día de verán no que alcanzamos o noso obxectivo, e gozamos non só coa cima, senon con todo o camiño.




Imaxes e texto baixo licenza Creative Commons
Enrique Sampedro Miranda
Blog Ría de Ribadeo: www.riaderibadeo.com

domingo, 29 de julio de 2018

Abejarucos y otras aves del bosque mediterráneo



Estamos en plena época estival, una de mis favoritas para visitar el bosque mediterráneo. En los meses de primavera y verano, llegan a la península unas de las aves más hermosas que podemos ver por aquí, como son los abejarucos (Merops apiaster). Como siempre, acudo a verlos y fotografiarlos cuando tengo ocasión. Y qué mejor lugar para hacerlo que un bien conservado encinar en la provincia de Ávila.



Aquí tengo localizada una colonia de abejarucos que me brinda la oportunidad de observarlos y fotografiarlos a placer. Así que comparto estas fotos que les saqué el pasado fin de semana.






En estas dos fotos siguientes, si os fijáis, se aprecia cómo esta pareja de abejarucos tienen en sus picos a su presa favorita, y de la que reciben el nombre, la abeja.



Pero no sólo de abejarucos vive el bosque mediterráneo. Por allí andaban otras aves propias de este ecosistema, que también capturé con la cámara, como la collalba gris (Oenanthe oenanthe), la abubilla (Upupa epops), el buitre negro (Aegypius monachus) o el buitre leonado (Gyps fulvus).

Collalba gris

Abubilla

Buitre negro

Buitre leonado




Saludos y hasta la próxima.

Imágenes y texto bajo licencia Creative Commons
Enrique Sampedro Miranda

Blog Ría de Ribadeo: www.riaderibadeo.com



domingo, 10 de junio de 2018

Época de cría en la Laguna de Navaseca (Daimiel)

Si en la anterior entrada del blog os contaba mi visita a las Tablas de Daimiel (ver entrada), en la de hoy os relato lo que observé ese mismo día en la Laguna de Navaseca. Para empezar, en este pequeño vídeo podéis ver una panorámica de la laguna.



Unas de las aves que más me gusta ver en Navaseca, y que siempre están presentes, son los flamencos. La visita a La Mancha es la única oportunidad que tengo durante el año para disfrutar de su observación, así que cuando los veo, me entretengo de lo lindo con ellos.  








Como podéis ver, había junto a los flamencos un nutrido grupo de avocetas. Y por allí andaban también un par de agujas colinegras, archibebe común, cigüeñuelas, andarríos chico o fumarel cariblanco.


Avoceta

Cigüeñuela

Aguja colinegra

Fumarel cariblanco

Archibebe común

Archibebe común (izquierda) y andarríos chico (derecha)


Otra especie que tampoco falla en Navaseca es la malvasía cabeciblanca. Al igual que el flamenco, en La Mancha es la ocasión en el año en la que puedo observar esta especie. Pero ésta si cabe tiene más valor para mí, ya que el flamenco lo he observado en otros lugares diferentes y en otras ocasiones, no sólo en La Mancha, mientras que la malvasía sólo ha he visto aquí. Y estando en plena época de cría, los machos me deleitaron con unos buenos posados en su cortejo nupcial. Aquí tenéis un par de fotos y un vídeo.

Malvasía cabeciblanca (izquiera) junto a porrones comunes (derecha)

Malvasía cabeciblanca







Mucho más acostumbrado estoy a ver el zampullín cuellinegro, habitual invernante en la Ría de Ribadeo. Sin embargo, menos habitual para mí es verlo en plumaje nupcial, y mucho menos con sus pollos a cuestas, como en esta ocasión. Es lo bueno de visitar los humedales interiores en esta época, que aunque hay menos variedad y cantidad de aves, te permite ver escenas que en invierno no se ven.




Pero si no es uno, ¡son dos!




Esta es la relación completa de especies que observé en la Laguna de Navaseca:

Tarro blanco / Tadorna tadorna / Pato branco
Ánade real / Anas platyrhynchos / Lavanco
Pato cuchara / Anas clypeata / Pato cullerete
Pato colorado / Netta rufina / Pato rubio
Porrón / Aythya ferina / Pato chupón
Malvasía cabeciblanca / Oxyura leucocephala / Malvasía
Zampullín común / Tachybaptus ruficollis / Mergullón pequeno
Somormujo lavanco / Podiceps cristatus / Mergullón cristado
Gallineta / Gallinula chloropus / Galiña de río - galiñola
Focha / Fulica atra / Galiñola negra
Cigüeñuela / Himantopus himantopus / Patuda - pernalonga
Avoceta / Recurvirostra avosetta / Avoceta
Archibebe común / Tringa totanus / Bilurico patirrubio - bilurico común
Archibebe claro / Tringa nebularia / Bilurico pativerde - bilurico claro
Andarríos chico / Actitis hypoleucos / Bilurico das rochas - bilurico bailón
Aguja colinegra / Limosa limosa / Mazarico rabinegro
Gaviota reidora / Chroicocephalus ridibundus / Gaivota chorona
Gaviota sombría / Larus fuscus / Gaivota escura
Fumarel cariblanco / Chlidonias hybrida / Gaivina de cara branca
Vencejo / Apus apus / Cirrio - vencello
Golondrina / Hirundo rustica / Andoriña - anduriña

Para finalizar, lo hago con estas fotos de unas gaviotas reidoras y sus nidos, y una focha con sus pollos.







Saludos y hasta la próxima entrada.


Imágenes y texto bajo licencia Creative Commons
Enrique Sampedro Miranda
Blog Ría de Ribadeo: www.riaderibadeo.com