Páginas del blog Ría de Ribadeo

Mostrando entradas con la etiqueta cetáceos. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta cetáceos. Mostrar todas las entradas

domingo, 19 de septiembre de 2021

Cetáceos y paso migratorio en el Estrecho

El final del verano es una época estupenda para realizar de una sóla vez dos actividades de naturaleza muy atractivas en el Estrecho de Gibraltar: la observación de cetáceos y el paso migratorio de las aves.

Tarifa y Estrecho de Gibraltar

Así que aprovechando las vacaciones, hice un viaje con la familia para disfrutar de unos estupendos días de verano y naturaleza en la costa gaditana. Comenzaré con algunas fotos de la salida que hicimos para observar cetáceos. Hay varias empresas que se dedican a ello, y nosotros elegimos el barco de la Fundación Firmm, por apoyar su trabajo y sus valores. La embarcación sale del puerto de Tarifa, en donde hay este mural que muestra claramente la riqueza y variedad de cetáceos de sus aguas.


Por suerte, el día salió soleado, y poco ventoso, algo que no siempre ocurre aquí. Así que disfrutamos de una espectacular singladura de tres horas por aguas del Estrecho. Los primeros cetáceos que observamos fueron los delfines listados (Stenella coeruleoalba).

El Estrecho y África al fondo




 

Y más tarde aparecieron las ballenas piloto, también llamadas calderones (Globicephala melas). De un tamaño mucho mayor que el de los delfines (casi como el de las orcas) tienen además costumbre de, en ocasiones, permanecer flotando en la superficie, por lo que cuando se localizan se las puede ver mejor.






 

Vimos varios bandos de delfines listados y de calderones durante todo el viaje, y también pudimos ver algunos delfines mulares. Pero además, y aunque la mayoría de la gente iba pendiente del mar, yo también miraba para el cielo de vez en cuando, ya que muy cerca nos pasaban pardelas, alcatraces y gaviotas. Disfrutamos enormemente de grandes momentos con estos animales nadando al lado de la embarcación, o dando saltos en torno a ella. Y como no podía ser de otra forma, la pequeña Sara se lo pasó en grande.


 

Lo más habitual es hacer salidas de dos horas, pero nosotros embarcamos en una salida especial de tres horas de duración, ya que en ella se intenta también avistar orcas. Cruzamos el Estrecho hasta las inmediaciones de Tánger, en donde faenan los pescadores marroquís. Las orcas tienen la costumbre de alimentarse en torno a los pescadores, "robándoles" el atún que éstos pescan. En muchas ocasiones lo hacen comiéndolos directamente de los mismos anzuelos en los que los atunes han quedado atrapados. Pero a pesar de esta costumbre que suelen repetir, no es fácil verlas, ya que en la mayoría de ocasiones no se consigue. Sólo en torno a un 10% de estas salidas especiales en los últimos tres años consiguieron localizarlas. Y la nuestra estuvo en ese 90% de salidas en las que no se ven. Así que en otra ocasión será... Aquí va un vídeo con algunas imágenes del viaje.


 Pinchar aquí si accedes con un dispositivo móvil:  https://youtu.be/on_shtjY_is

Otro día, esta vez yo sólo, fui al observatorio de Cazalla, también en Tarifa. Esta vez para gozar de otra de las actividades estrella en esta época en el Estrecho, el paso migratorio. Es ahora cuando cientos de miles de aves abandonan el continente europeo para desplazarse a sus cuarteles de invierno en tierras africanas. Y, al igual que nosotros buscamos el camino más corto cuando viajamos a algún sitio, ellas buscan también la manera más fácil de cruzar el Mediterráneo para llegar a África, y continuar allí su largo viaje (miles de kilómetros en la mayoría de los casos) hacia sus lugares de invernada. Así, entre mediados de julio y mediados de octubre, se calcula que en torno a un millón de aves de diferentes especies realizan este salto del continente europeo al africano a través del Estrecho. Así que muchos aficionados a la ornitología nos concentramos allí en estas fechas para disfrutar del espectáculo. Los distintos observatorios de aves ubicados en la zona atraen cada día a cientos de observadores venidos de todos los puntos de Europa. Y este de Cazalla, es uno de los mejores y por tanto de los más concurridos.




Allí pasé un buen rato observando aves y charlando con colegas de diferentes puntos. En cuanto al paso migratorio, era un día de fuerte levante, y no se daban las mejores condiciones para las aves, lo que probablemente hizo que no se vieran grandes concentraciones. Pero a pesar de ello, el goteo de individuos sólos, o en pequeños grupos, era incesante. Los bandos más grandes eran los formados por los abejarucos. Hace unas semanas estaba observándolos en tierras abulenses, y ahora ellos estaban pasando sobre mí en su aventura migratoria. También muchas rapaces, aunque este día no se vieron grandes grupos. Estas son las especies que observé:

 

Castellano / Nombre científico / Galego Conteo
Vencejo / Apus apus / Cirrio - vencello 10
Elanio azul / Elanus caeruleus / Lagarteiro cincento 1
Alimoche / Neophron percnopterus / Voitre branco 4
Abejero / Pernis apivorus / Miñato abelleiro 4
Buitre leonado / Gyps fulvus / Voitre leonado 10
Águila culebrera / Circaetus gallicus / Águia cobreira 10
Águila calzada / Hieraaetus pennatus / Águia calzada 15
Aguilucho lagunero / Circus aeruginosus / Tartaraña das xunqueiras 1
Gavilán / Accipiter nisus / Gabián 1
Milano negro / Milvus migrans / Miñato negro 20
Ratonero / Buteo buteo / Miñato 1
Abejaruco / Merops apiaster / Abellaruco 150
Golondrina / Hirundo rustica / Andoriña - anduriña 10




Con esto termino el relato de estos días de naturaleza por tierras gaditanas. Un saludo y hasta la próxima.

Imágenes y texto bajo licencia Creative Commons

Enrique Sampedro Miranda

Blog Ría de Ribadeo: www.riaderibadeo.com

sábado, 15 de agosto de 2020

Observando o paso migratorio de aves mariñas

 

 
 
Como dicía na anterior entrada, agosto é un mes excelente para observar o paso migratorio de aves mariñas. Algunhas delas recalan na ría para descansar e repoñer forzas buscando algo de alimento, coma se se tratase dun "área de servizo". Pero a maioría pasa por diante da costa, sen chamar a nosa atención, nunha especie de autovía aérea que usan para chegar ós seus lugares de invernada. Diariamente son milleiros de aves, que pasan máis ou menos preto da costa en función da especie e das condicións meteorolóxicas. 
 
 
 
 
Este fluxo migratorio no Cantábrico dase en dirección oeste, xa que son aves que proceden do norte de Europa e se dirixen cara ó sur, rodeando a Península Ibérica. Por este motivo Galicia é un lugar idoneo para observar aves mariñas en paso migratorio, debido á súa ubicación no extremo máis N.O. da península. Determinados lugares, coma por exemplo, Estaca de Bares, son especialmente bos para facelo. Pero, ainda que en menor medida, calquera cabo da nosa costa pode ser tamén un bo lugar para observar esta migración. E por suposto, desde Ribadeo podemos facelo perfectamente. Iso sí, como dicía antes, as condicións meteorolóxicas influen determinantemente neste fluxo migratorio, e o éxito dunha boa xornada de observación depende casi exclusivamente diso. As mellores condicións danse cando sopra vento do N.O., ou no seu defecto do N., que fan que as aves teñan que voar mais preto da costa. Deste xeito poderemos observar maior cantidade e variedade de aves, e tamén moito mais preto. Non foron precisamente estas as condicións nas que eu saín facer a miña observación. Todo o contrario, xa que ainda que frouxo, o vento sopraba de compoñente S.O., o que alonxa as aves da costa e limita moito a súa observación. A pesar diso, sempre se poden ver aves en paso, e non perder tampouco de vista o mar ante a posibilidade sempre existente de avistar cetáceos.
 
 
 

En canto a especies de aves que observei, o máis abondante sen lugar a dúbidas foron os mazcatos (Morus bassanus). Aquí vai unha foto dun dos poucos que se achegaron algo máis, neste caso un exemplar xuvenil.


 

Grazas ó telescopio, pero sen posibilidade de sacar fotos por estar tan alonxados, observei tamén especies como págalo grande (Stercorarius skua), pardelas (Puffinus spp.) e bandos de pentumeiros (Melanitta nigra). Máis perto da costa tamén lampareiros (Haematopus ostralegus), mazaricos chiadores (Numenius phaeopus) e por suposto gaivotas patiamarelas (Larus michahellis), escuras (Larus fuscus) e choronas (Chroicocephalus ridibundus).

 

 

 

Ainda que non migratorios, outra das aves abundantes na nosa costa son os corvos mariños cristados (Phalacrocorax aristotelis). 

 

 

En canto á observación de cetáceos, observei ata cinco arroaces (Delfín mular / Tursiops truncatus). Aquí vai unha foto de arquivo doutro día.

 

Este exemplar de Barcus Portacontenedorus tamén estaba en paso migratorio... Como podedes comprobar, estaba ben lonxe, xa que non se ve nin o casco do barco pola curvatura terrestre.


 

Para rematar, unha fotiño dun rabirrubio (Phoenicurus ochruros). Son aves que se moven moito polos cantís. Este non me quitaba ollo.





Saúdos e ata a próxima.


Imaxes e texto baixo licenza Creative Commons
Enrique Sampedro Miranda
Blog Ría de Ribadeo: www.riaderibadeo.com


miércoles, 20 de agosto de 2014

Se anima el paso de limícolas en la ría




Vuelvo con otro artículo sobre Ribadeo, correspondiente a una salida de campo que hice el pasado día 9 de agosto. Comencé la ruta por los acantilados costeros, para observar aves en paso migratorio. Este día el viento estaba en calma, y no había mucho movimiento de aves marinas cerca de la costa. A pesar de ello, pude observar varios alcatraces (Morus bassanus), dos bandos de negrones (Melanitta nigra) formados por 6 y 8 ejemplares respectivamente, un ostrero (Haematopus ostralegus), y tres pardelas baleares (Puffinus mauretanicus). También numerosos cormoranes moñudos (Phalacrocorax aristotelis), como es habitual en esta zona. Pero además tuve también la suerte de volver a observar dos delfines mulares (Tursiops truncatus). Hay que ver, la de veces que salgo por la costa a observar aves cuando voy a Ribadeo, siempre pendiente de si veo algún cetáceo, y en este verano ya llevo dos observaciones en días distintos.

Cormorán moñudo


Tras un rato en los acantilados, decidí adentrarme en la Ría de Ribadeo, ya que la marea había subido y era un buen momento para observar las limícolas, y otras aves, que se detienen en ella a descansar en su viaje migratorio. Fui primero a la ensenada de A Lieira, en la orilla asturiana. Allí había un grupo de 25 chorlitejos grandes (Charadrius hiaticula), 5 correlimos comunes (Calidris alpina) y 2 archibebes claros (Tringa nebularia). Además, un nutrido grupo de gaviotas reidoras (Chroicocephalus ridibundus), junto a algunas sombrías (Larus fuscus), patiamarillas (Larus michahellis), un gavión atlántico (Larus marinus) y una gaviota cabecinegra (Ichthyaetus melanocephalus).

Chorlitejos grandes y correlimos comunes








Gaviotas








Gavión atlántico (centro)


Gaviota cabecinegra (en el centro, la cuarta por la derecha)


A lo largo de toda la ensenada pude contar también 11 garcetas (Egretta garzetta), 6 garzas reales (Ardea cinerea), 5 cormoranes (Phalacrocorax carbo), y un grupo de unos 80 azulones que sobrevoló Ribadeo.



Bando de azulones sobrevolando Ribadeo




De aquí me dirigí al Muro das Lamas, ya en la parte gallega de la ría, el lugar preferido por las limícolas cuando la marea está alta. Allí me encontré 50 zarapitos trinadores (Numenius phaeopus), 10 zarapitos reales (Numenius arquata), 39 archibebes claros (Tringa nebularia), 8 archibebes comunes (Tringa totanus) y 1 aguja colinegra (Limosa limosa).



Zarapitos reales, zarapitos trinadores, archibebes claros y archibebes comunes


Aguja colinegra entre las demás limícolas (la de color rojizo en la orilla)


Como podéis ver, se nota cada vez más el paso migratorio dentro de la ría. Con esta entrada me despido de mi tierra por ahora. El próximo artículo del blog será ya desde la meseta castellana, a donde voy a pasar lo que me queda de vacaciones. Saludos y gracias por seguir el blog.

Ría de Ribadeo


Imágenes y texto bajo licencia Creative Commons
Enrique Sampedro Miranda
Blog Ría de Ribadeo: www.riaderibadeo.com

sábado, 2 de agosto de 2014

Primeiros síntomas do paso migratorio na ría e na costa

Estamos a inicios de agosto e comezan a verse xa os primeiros síntomas do paso migratorio posnupcial, tanto no interior da Ría de Ribadeo coma pola rasa costeira mariñá. Onte fixen unha saída rápida pola zona para botar un vistazo, e en efecto, ainda que levemente, xa se aprecia ese movemento de aves en migración. Serei breve, xa que non dispoño de moito tempo para escribir esta entrada.

Ría de Ribadeo

No Muro das Lamas contei 55 mazaricos, a maioría deles chiadores (Numenius phaeopus) ainda que polo medio había tamén algún real (Numenius arquata). Pouco máis por alí, aparte dalgún que outro lavanco (Anas platyrhynchos), unha garza real (Ardea cinerea) e unha garzota (Egretta garzetta).

Mazaricos
Garzota
Garza real

Na praia de Salías o máis abondante eran as gaivotas choronas (Chroicocephalus ridibundus), unhas 150, xunto con varias escuras (Larus fuscus) e patiamarelas (Larus michaellis). Entre os penedos da beira, case desapercibidas, había tamén dúas píllaras reais (Charadrius hiaticula). E no interior da enseada da Lieira en torno a dous centos de lavancos.

Gaivotas, choronas na súa maioría
Gaivota chorona adulta mudando cara a plumaxe de inverno
Gaivota chorona xuvenil
Gaivota escura, entre as choronas
Píllaras reais
Píllara real


Despois desta volta rápida á ría achegueime un cacho ata os cantís da costa ribadense. Alí puiden ver tamén varios bandos de mazaricos en paso, coma este, de 22 exemplares.



E como é o habitual desde esta zona, observei tamén mazcatos (como se lle chaman aquí ós Morus bassanus, e non “mascatos”), pentumeiros (Melanitta nigra) e corvos mariños cristados (Phalacrocorax aristotelis).

Corvos mariños cristados

O que, ainda sen ser nada do outro mundo, non é tampouco tan habitual, é poder ver algún cetáceo, coma este exemplar de golfiño do que disfrutei durante uns minutos nadando moi perto da costa (Arroaz / Delfín mular / Tursiops truncatus).



Saúdos e graciñas por lerme.



Imaxes e texto baixo licenza Creative Commons
Enrique Sampedro Miranda
Blog Ría de Ribadeo: www.riaderibadeo.com