Páginas del blog Ría de Ribadeo

Mostrando entradas con la etiqueta Junio. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Junio. Mostrar todas las entradas

lunes, 29 de junio de 2026

Calma chicha na costa

O remate de xuño deixou varias xornadas na costa de Ribadeo cunha imaxe máis propia de agosto que de San Xoán. O mar amencía practicamente en calma, cunha superficie apenas alterada por pequenas ondulacións e ceo completamente despexado. As condicións eran excelentes para percorrer a costa e deter a vista sobre os distintos penedos e illotes, xa que a ausencia de mar de fondo permitía observar con claridade recunchos que noutras ocasións permanecen ocultos entre a escuma das ondas.


Á tranquilidade do mar uníase unha temperatura sorprendentemente elevada para un mes de xuño na Mariña. Aínda que nos últimos anos os episodios cálidos son cada vez máis frecuentes, segue chamando a atención atopar valores propios de pleno verán nunha comarca caracterizada habitualmente pola influencia moderadora do Cantábrico. A ausencia de vento contribuía a aumentar esa sensación de calor, facendo que a paisaxe costeira ofrecese un aspecto case estival.

Con estas condicións a xornada resultou bastante tranquila tamén desde o punto de vista ornitolóxico. Sen grandes movementos ao longo da costa, algo relativamente frecuente nestas datas, cando xa remataron os pasos migratorios de primavera e aínda falta tempo para que comece a apreciarse o movemento posnupcial. Os individuos observados correspondían, na súa maior parte, ás especies habituais da zona, sen novidades dignas de mención.


O aspecto máis interesante atopábase no Penedo do Corvo. Alí permanecían varios corvos mariños cristados, descansando sobre as rochas aproveitando a completa calma do mar. A súa presenza sempre resulta atractiva, xa que se trata dunha especie estreitamente vencellada aos cantís e ás costas rochosas do litoral cantábrico e atlántico. Desde a distancia podían observarse alternando longos períodos de repouso con pequenos desprazamentos entre as distintas plataformas do penedo.






O corvo mariño cristado é unha ave perfectamente adaptada á vida mariña. Aliméntase fundamentalmente de peixes que captura mergullándose con gran habilidade, podendo permanecer baixo a auga durante un tempo considerable. Fóra dos momentos de alimentación é frecuente velo pousado nas rochas costeiras, onde descansa ou seca a plumaxe tras as inmersións. A silueta escura destes exemplares destacaba con nitidez sobre a cor clara da pedra, converténdose no principal foco de interese dun día sen demasiadas sorpresas.


A calma do mar permitía ademais apreciar os numerosos detalles da costa que ás veces pasan desapercibidos cando o estado da mar é máis bravo. A transparencia da auga e a ausencia de escuma ofrecían unha perspectiva diferente da habitual, mostrando un litoral sereno que contrastaba coa imaxe máis frecuente deste tramo costeiro durante o inverno ou nos días de temporal. Por exemplo, esta panorámica da costa de Rinlo, e ó fondo as praias dos Castros e As Illas. Como podedes apreciar, estas fotos parecen máis dun mes de agosto...



Non todas as saídas ao campo deixan observacións excepcionais nin especies pouco comúns. En moitas ocasións, o verdadeiro interese reside precisamente en comprobar como evoluciona o espazo natural nas diferentes épocas do ano e baixo distintas condicións meteorolóxicas. Xornadas como esta permiten gozar da paisaxe con calma, observar o comportamento das especies máis habituais e valorar a riqueza dun medio que, mesmo nos días aparentemente máis tranquilos, segue ofrecendo motivos para volver unha e outra vez.


Imaxes e texto baixo licenza Creative Commons

Enrique Sampedro Miranda

Blog Ría de Ribadeo: www.riaderibadeo.com


domingo, 16 de junio de 2024

Observaciones en el Monte de Batres (programa SACRE 2024)

Llega la primavera y, como cada año, los que colaboramos con SEO/Birdlife en el programa SACRE, salimos al campo a recorrer las cuadrículas de territorio que hemos seleccionado para el censo. Los que seguís el blog ya sabéis que la mía está en el Monte de Batres, al sur de la Comunidad de Madrid. Este año el campo está espectacular por la zona, gracias a las abundantes lluvias caídas durante el invierno y la primavera temprana.


Por desgracia, no acompaña la abundancia de aves en las mismas proporciones que la explosión de vegetación. En un entorno tan espectacular como este, si me permitís la exageración, debería poco más que ir quitándome los pájaros de encima mientras camino. Sin embargo, es alarmante los tramos en los que apenas me cruzo con algunas esporádicamente. El campo se está vaciando de aves. Esto no lo digo yo. Lo dicen los diferentes estudios que se vienen haciendo desde hace décadas, gracias precisamente a programas como el SACRE, en donde cientos de voluntarios colaboramos para censar las aves presentes en nuestra geografía. Aquí tenéis una simpe muestra de lo que digo: https://seo.org/el-declive-de-las-aves-agrarias-pone-en-evidencia-el-deterioro-ambiental-en-las-tierras-de-cultivo/


Dejo en el blog la relación de especies identificadas en las dos jornadas de campo que requiere el programa cada año. Una hay que hacerla en la primavera temprana (yo la hice el 20 de abril) y otra en primavera tardía (ésta la hice ayer). También se registra el número de ejemplares observados de cada especie, aunque ese dato no lo reflejo aquí. Ya lo he pasado a la SEO, que recopila y analiza los datos en los diferentes trabajos que publica (https://seo.org/seguimiento-de-avifauna-resultados/)


Castellano / Nombre científico / Galego

Cigüeña / Ciconia ciconia / Cegoña branca

Milano negro / Milvus migrans / Miñato queimado - millafre negro

Milano real / Milvus milvus / Miñato real

Buitre leonado / Gyps fulvus / Voitre leonado

Buitre negro / Aegypius monachus / Voitre negro

Águila culebrera / Circaetus gallicus / Águia cobreira

Aguilucho lagunero / Circus aeruginosus / Tartaraña das xunqueiras

Aguilucho pálido / Circus cyaneus / Gatafornela

Aguilucho cenizo / Circus pygargus / Tartaraña cincenta

Ratonero / Buteo buteo / Miñato

Águila imperial ibérica / Aquila adalberti / Aguia imperial

Águila calzada / Hieraaetus pennatus / Águia calzada

Cernícalo / Falco tinnunculus / Lagarteiro

Perdiz roja / Alectoris rufa / Perdiz

Codorniz / Coturnix coturnix / Paspallás

Paloma Torcaz / Columba palumbus / Pombo torcaz

Tórtola turca / Streptopelia decaocto / Tórtora turca

Tórtola europea / Streptopelia turtur / Rula

Cuco / Cuculus canorus / Cuco

Chotacabras cuellirrojo / Caprimulgus ruficollis / Avenoiteira de caluga vermella

Vencejo / Apus apus / Cirrio - vencello

Abejaruco / Merops apiaster / Abellaruco

Abubilla / Upupa epops / Bubela

Pito ibérico / Picus sharpei / Peto verde

Calandria / Melanocorypha calandra / Calandra real

Cogujada / Galerida cristata / Cotovía cristada

Cogujada montesina / Galerida theklae / Cotovía montesa

Totovía / Lullula arborea / Cotovía pequena

Alondra / Alauda arvensis / Laverca

Golondrina / Hirundo rustica / Andoriña - anduriña

Ruiseñor / Luscinia megarhynchos / Reiseñor

Collalba rubia / Oenanthe hispanica / Pedreiro rubio

Mirlo / Turdus merula / Merlo

Cetia ruiseñor / Cettia cetti / Reiseñor da auga - reiseñor bravo

Buitrón / Cisticola juncidis / Carriza dos xuncos

Zarcero políglota / Hippolais polyglotta / Folosa palustre

Curruca carrasqueña / Curruca iberiae / Papuxa carrasqueira

Curruca cabecinegra / Curruca melanocephala / Papuxa cabecinegra

Curruca Capirotada / Sylvia atricapilla / Papuxa das amoras

Mosquitero común / Phylloscopus collybita / Picafollas común

Papamoscas cerrojillo / Ficedula hypoleuca / Papamoscas negro

Mito / Aegithalos caudatus / Ferreiriño rabilongo

Herrerillo / Cyanistes caeruleus / Monxiña (galego local) - ferreiriño azul

Carbonero / Parus major / Ferreiro abelleiro - ferreiriño real

Agateador común / Certhia brachydactyla / Gabeador común

Alcaudón real / Lanius meridionalis / Picanzo real

Alcaudón común / Lanius senator / Picanzo cabecirrubio

Rabilargo / Cyanopica cooki / Pega azul

Urraca / Pica pica / Pega

Corneja / Corvus corone / Corvo pequeno

Estornino pinto / Sturnus vulgaris / Estorniño pinto

Estornino negro / Sturnus unicolor / Estorniño negro

Gorrión / Passer domesticus / Pardal

Gorrión moruno / Passer hispaniolensis / Pardal mouro

Gorrión molinero / Passer montanus / Pardal montés

Pinzón / Fringilla coelebs / Pimpín

Verdecillo / Serinus serinus / Xirín

Verderón / Chloris chloris / Verderolo

Jilguero / Carduelis carduelis / Xílgaro

Pardillo / Linaria cannabina / Liñaceiro

Escribano triguero / Emberiza calandra / Trigueiro - trigueirón


Y para despedirme, os dejo algunas fotos sacadas durante las dos jornadas de campo.











Saludos y hasta la próxima.

Imágenes y texto bajo licencia Creative Commons

Enrique Sampedro Miranda

Blog Ría de Ribadeo: www.riaderibadeo.com


miércoles, 30 de junio de 2021

Ruta ó Picu Urriellu (Naranjo de Bulnes)


 

Por fin, despois de tantos meses sen poder viaxar libremente, pouco a pouco imos recuperando a normalidade perdida. E con ela, chega tamén o momento de poder ir ó campo e á montaña. De volver a lugares que ata fai pouco tiñamos proihibidos. E un deses lugares, e non un lugar calquera, senon un moi especial para min, é Asturias. Como ribadense, estou afeito a cruzar á outra beira da ría como quen muda de beirarrúa. A mobilidade entre os habitantes da nosa comarca astur-galaica é contínua, e natural. E non poder cruzar ó outro lado, era como non poder entrar en parte da túa casa. 

Así que agora que xa se pode volver, decidín facelo ó grande. Cunha ruta que levaba anos desexando, pero que por unha cousa ou outra nunca fixera. E agora aprendimos que as cousas hai que facelas cando se pode. Non vaia ser o demo, ou un virus, que nos impida facelo no futuro... 

E como non podía ser doutra forma, esta ruta ó Pico Urriellu fíxena acompañada da miña compañeira de andainas últimamente pola montaña, a miña irmá Carmen. Como lle digo, facemos moi bo tandem nas alturas, así que espero seguir compartindo moitos anos con ela esta afición que nos une.



A ruta propiamente dita comezámola preto do collado Pandébano, a onde chegamos en coche despóis dalgo mais de tres horas de viaxe desde Ribadeo. É o lugar máis preto do Urriellu ata onde se pode chegar en coche, para facer unha ruta de ida e volta de aproximadamente 13 km. Pero moito ollo, que igual que pasa en cada vez máis lugares, o acceso ata aquí en coche agora está restrinxido en tempada alta.

A ruta comeza cunha pequena subida ata o collado Pandébano propiamente dito, dende onde obtemos as primeiras e espectaculares vistas do lugar onde nos atopamos, así como a primeira visión do noso obxetivo, o "Naranjo de Bulnes". Unha fermosa paisaxe de alta montaña, con imponentes picos que nos rodean, e verdes prados alpinos. A subida é suave ata a "Majada de la Tenerosa", onde se atopa o refuxio do mesmo nome.




 

Desde aquí ata o coñecido como "Collado Vallejo" a ruta comeza pouco pouco a gañar altura e desnivel. 





Pero ben vale a pena este primeiro esforzo, xa que pasando entre dous enormes bloques de pedra que conforman o xa citado "Collado Vallejo", obtemos unha impresionante panorámica do Urriellu e de toda a paisaxe oradada polos antigos glaciares que cubrían a zona.








Iniciamos a parte máis dura da ruta. Agora o camiño estréitase e comeza a gañar altura de forma máis acusada. Primeiro pola zona coñecida como as "Traviesas", onde o sendeiro foi tallado sobre a propia rocha para facilitar o acceso a pe ó Urriellu por esta zona. E tras elas, o camiño ábrese paso zigzagueando entre enormes bloques de pedras, desprendidos do mazizo que as rodea, así como polos típicos canchais de alta montaña. As vistas son espectaculares mires para onde mires, coa inmensa mole caliza do Naranjo de Bulnes vixiando tódolos teus pasos.







Pero si tes ollos para poder fixarte en cousas menos grandiosas, poderás atopar tamén a certos moradores destas alturas, como as choias de bico amarelo (chova piquigualda / Pyrrhocorax graculus), a azulenta alpina (acentor alpino / Prunella collaris) ou unha desafortunada musaraña gris (Crocidura russula).




 

Pero ineludiblemente, aquí quen manda é o "Naranjo", así que a mirada acabará voltando, imnotizada, cara á gran parede. E así ata chegar á Vega de Urriellu, lugar onde se asenta o refuxio de montaña, e onde remata a nosa ascensión.











 

Tralas fotos de rigor e despois de repor forzas comendo, descansando, e admirando as impresionantes vistas, chega o momento de emprendela volta. Será polo mesmo camiño de subida, que aínda nos deixará outra visión diferente e un espléndido sabor de boca desta fermosísima ruta polo corazón dos Picos de Europa.







 

 E para rematar a entrada, unha das perspectivas probablemente máis famosas do Urriellu, a panorámica desde o mirador do "Pozo de la oración", en Arenas de Cabrales.




Saúdos e ata a próxima

Imaxes e texto baixo licenza Creative Commons

Enrique Sampedro Miranda

Blog Ría de Ribadeo: www.riaderibadeo.com