Inauguro el año en el blog de la misma forma que despedí el anterior, trayendo algunas fotos y citas de mis paseos por la ría. Y empiezo con las fotos de una preciosa ave que me encontré ayer en las inmediaciones del muelle de Ribadeo, mientras daba un rápido paseo mañanero. Disfruté de lo lindo observando y fotografiando este ejemplar de primer invierno de alca (Alca torda).
Ayer viernes y también el jueves estuve en la playa de Salías, en Castropol, en donde había lo que suele ser habitual. En cuanto a limícolas, correlimos comunes (Calidris alpina), archibebes claros (Tringa nebularia), zarapitos reales (Numenius arquata), ostreros (Haematopus ostralegus), andarríos chico (Actitis hypoleucos) y un par de agujas colinegras (Limosa limosa).
Zarapitos reales, correlimos comunes y archibebes claros
Correlimos comunes
Archibebes claros
Ostrero, correlimos comunes y aguja colinegra
Zarapito real
De anátidas pude ver pocas desde esta zona, pero sí los siempre presentes azulones (Anas platyrhynchos), silbones (Anas penelope) y frisos (Anas strepera). Muchos de los primeros nadaban cerca de un dormidero de garcillas bueyeras (Bubulcus ibis), en donde había también garzas reales (Ardea cinerea), garcetas (Egretta garzetta), espátulas (Platalea leucorodia) y cormoranes grandes (Phalacrocorax carbo).
Las espátulas, como ya he comentado en anteriores ocasiones, se han convertido en los últimos años en invernantes habituales en la ría de Ribadeo, pudiendo observar numerosos ejemplares cada invierno. El jueves conté 12 , pero no estaban todas las que hay actualmente en la ría. En estas fotos se puede comparar un adulto con un ejemplar juvenil. Las dos primeras fotos son de un adulto, y la tercera de un juvenil. Obsérvese la diferencia en el color del pico.
Por último, desde la Punta de Castropol pude observar tanto el jueves como el viernes varios colimbos grandes (Gavia immer) y zampullines cuellinegros (Podiceps nigricollis) por la ensenada de A Lieira.
Esta mañana, mientras daba un paseo por la ría de Ribadeo con los prismáticos y la cámara de fotos, me encontré con la agradable sorpresa de ver un alca (Alca torda) o carolón, en gallego. La vi desde la escollera de la lonja, y el alca estaba en el canal central de la ría, a la altura de la entrada del puerto deportivo de Ribadeo. Apenas fue un instante, y pude sacarle una foto casi de milagro, desenfocada, y moviéndome, pero se ve lo suficiente como para poder colgarla aquí e identificar el ave.
Como decía, fue sólo unos segundos, puesto que enseguida la perdí de vista, y por mucho que busqué, no conseguí relocalizarla. Pero a pesar de esta brevedad, disfruté muchísimo con la observación, ya que es la segunda vez que veo una en la ría de Ribadeo. La primera fue en la visita guiada que organizamos en enero en el Día Internacional de los Humedales (ver entrada).
A pasada fin de semana fixemos dúas rutas ornitolóxias guiadas pola ría de Ribadeo para conmemorar o Día Internacional dos Humidais. Unha foi o sábado 22, e outra o domingo 23 de xaneiro. Nesta última tivemos a sorte de contar tamén coa axuda dun gran coñecedor das aves da zona, como é Pablo Fernández. Ámbolos días vimos especies interesantes, pero sempre hai unhas que destacan sobre as demáis debido á súa singularidade ou menor número. O sábado a estrela da xornada foi un carolo (alca torda), mentres que o domingo puidemos disfrutar contemplando o famoso exemplar de águia pescadora que dende o ano pasado inverna no estuario.
Alca na Ría de Ribadeo. Foto: Susana Martínez.
Nesta entrada quería centrarme na alca (ou carolo), xa que nos brindou unha fantástica observación a escasos metros de nós. Gracias a esta proximidade puidemos disfrutar coas súas habilidades buceadoras, que grabamos e fotografiamos a pracer. Este é un vídeo que grabou Manel Yáñez.
O carolo é un ave que mide uns 40 cm., e que se identifica por ter ás cortas e plumaxe coas partes inferiores de cor branca pura, que contrasta moito co negro da cabeza e partes superiores das ás e dorso. Ainda que en plumaxe invernal, de agosto a marzo, a gorxa e os lados da cabeza son brancos, como se pode apreciar perfectamente nas fotos que lle fixemos a este exemplar. Estas cores poden ser tamén mantidas fora desta época por xuvenís durante a seguinte primavera.
alca / alca torda / carolo. Foto: Susana Martínez
Unha estreita liña branca pódese apreciar ben de preto nas ás dos adultos, formada polas puntas brancas das secundarias. As patas e pés son de cor gris escura. Pero o detalle da súa estructura que máis chama a atención, constitúeo o extraño peteiro negro de forma ancha e aplastada verticalmente, rematado nunha especie de gancho. En plumaxe nupcial o peteiro loce dúas liñas brancas, unha que o cruza e outra que vai desde a base ata o mesmo ollo.
Peteiro. Foto: Grupo Ecologista C.A.N.S.
Nos seus lugares de reproducción son paxaros moi ruidosos e as súas actitudes seméllanse entón moito ós pingüins. Na Península Ibérica é visitante outonal e invernal, ainda que escaso, e abunda máis con temporais do Norte e olas de frío. Cando se ven de preto, pódense comprobar as súas habilidades para a pesca, incluso con peixes de gran tamaño. Bucean con gran facilidade e para elo axúdanse das ás, podendo baixar a moita profundidade. A partir de febreiro e marzo é raro xa contemplar aves desta especie nas costas da península, sendo os que se poidan ver probablemente inmaduros, xa que as colonias inglesas e bretonas están xa repletas de exemplares reproductores nos anoiteceres destes meses aínda invernais.
As alcas, xunto cos araos, son unha das especies máis castigadas pola contínua contaminación das augas do mar con residuos petrolíferos e verquidos industriais tóxicos que chegan ó mar desde os grandes estuarios. Na catástrofe do Prestige, segundo os datos rexistrados pola Xunta de Galicia, recolléronse en Galicia 2.861 exemplares, 2.272 deles mortos, e só 589 vivos. Destes últimos, só puideron ser finalmente liberados trala súa recuperación 45 exemplares. E como se sabe, isto foi só a punta do iceberg, posto que moitas máis aves víronse afectadas sin que nunca chegaran a estar en ningún rexistro. No mes de novembro cumpriranse 10 anos daquela catástrofe, que agardemos non se volva producir NUNCA MÁIS.
Agardo que con esta entrada tódolos que asistístedes á ruta guiada poidades coñecer un pouquiño máis desta fermosa ave, e que poidamos seguir observándoa pola ría de Ribadeo en vindeiras ocasións.